Wat door de gootsteen wegspoelt, verdwijnt niet helemaal: een deel blijft in de leiding achter. Eerst staat het afwaswater iets langer in de bak, dan klinkt er een slurpend geluid of komt er een zure lucht uit het putje. Pas weken later loopt de bak niet meer leeg.
Meestal gaat het om vet uit de koekenpan, koffiedik, rijst en andere etensresten, en zeep die zich aan dat vet hecht. In de bocht onder de gootsteen en de eerste meters leiding groeit zo een steeds dikkere laag. Zo’n beginnende verstopping is meestal zelf te verhelpen.
Wat beter niet door de afvoer gaat
Vet en olie gaan beter bij het restafval, opgevangen in een oud potje of eerst uit de pan geveegd met keukenpapier. Koffiedik hoort bij het gft-afval. Een zeefje in het putje vangt etensresten op voordat ze in de leiding verdwijnen.
Eerst de plopper
Bij een beginnende verstopping is de plopper, de rubberen zuignap aan een steel, het eerste hulpmiddel. De overloop van de gootsteen moet dan dicht, bijvoorbeeld met een natte doek, en bij een dubbele spoelbak ook de andere afvoer. Anders ontsnapt de druk via die opening. Een laagje water in de bak helpt de zuignap afsluiten.
De sifon losdraaien
Helpt dat niet, dan zit het vuil vaak in de sifon, de bocht onder de gootsteen die water vasthoudt tegen rioollucht. Een emmer eronder, de wartels met de hand losdraaien en de bocht uitspoelen: meer is het meestal niet. Bij het terugplaatsen moeten de rubberen ringen recht liggen, anders lekt de sifon. Zit de prop verder weg, dan kan een handveer van een paar meter via de muuraansluiting de leiding in.
Heet water en chemie
Een ketel heet water maakt een dunne vetlaag soms los, maar grote hoeveelheden kokend water zijn niet goed voor pvc-leidingen en hun verbindingen. Chemische ontstoppers zijn een groter risico. Ze bevatten bijtende stoffen die bij terugspatten huid en ogen beschadigen, oudere leidingen kunnen aantasten en gevaarlijk reageren met een ander middel dat al in de afvoer zit. Blijft zo’n middel in een dichte leiding staan, dan loopt ook wie daarna de sifon losdraait gevaar.
Signalen dat het dieper zit
Komt het water terug in beide spoelbakken, borrelt de afvoer als de vaatwasser pompt of blijft de stank hangen nadat de sifon schoon is, dan zit de blokkade dieper in de leiding. In Amsterdamse portiekwoningen sluit de keukenafvoer vaak aan op een gedeelde standleiding, waar het vet van meerdere huishoudens samenkomt. Een ontstoppingsdienst als SOS Loodgieter maakt zo’n leiding mechanisch vrij met een machine en veren.
Wat de vakman kost
Voor het ontstoppen van een keukenafvoer rekent het bedrijf een starttarief van 125 euro, exclusief btw en voorrijkosten. Daarin zit een halfuur arbeid inclusief materieel; daarna geldt 25 euro per kwartier. Volgens de ontstoppingsdienst valt het probleem in 80 tot 85 procent van de gevallen binnen het starttarief. Overdag geldt geen spoedtoeslag; bij een start tussen 17.00 en 22.00 uur komt er 50 procent bij.
Wie eerst zelf een ontstopper heeft geprobeerd, meldt dat beter vooraf. Volgens de voorwaarden op sosloodgieter.nl geldt de garantie ‘geen succes, geen betaling’ niet wanneer er ontstoppingsmiddelen in de leiding zitten, en de monteur weet dan dat hij met bijtende resten rekening moet houden.
Foto: Fazimoto, CC BY 2.0